Phân tích bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt- văn lớp 9

Đề bài: Phân tích bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt

Bài làm

Có những lời ca, câu hát, những bài thơ dù giản dị mộc mạc nhưng lại chạm vào trái tim của con người vô cùng mãnh liệt, khiến cho chúng ta chỉ cần một lần đọc là nhớ mãi không thể nào quên.

Bài thơ Bếp lửa của tác giả Bằng Việt làm một bài thơ như vậy, khi đọc bài thơ người ta cảm nhận được tình cảm gắn bó của nhà thơ với người bà thân thương của mình trong những năm kháng chiến gian lao vất vả. Những kỷ niệm thơ ấu cay đắng nhưng lại khiến cho người ta khó quên bởi “Miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời” càng khổ cực gian lao con người càng khó quên những kỷ niệm cũ.

Bài thơ Bếp lửa chính là tiếng lòng của tác giả dành cho người bà kính yêu của mình, người đã ở bên cạnh chăm sóc tác giả suốt những năm đói kém, chiến tranh khi mà bố mẹ thì đi làm xa hoặc đi chiến trường, chỉ có hai bà cháu bên nhau chia sẻ vui buồn sớm tối.

Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng bếp lửa

Điệp từ bếp lửa được tác giả nhắc đi nhắc lại nhiều lần chứa nhiều cảm xúc chân thành, xúc động mãnh liệt thôi thúc tác giả về nỗi nhớ bà nhớ quê hương da diết. Hình ảnh bếp lửa vừa chờn vờn, vừa ấp iu thể hiện sự gắn kết, thân thiết giữa bà và bếp lửa, giữa bà và cháu là tình cảm nồng ấm không thể tách rời.

Những hình ảnh ký ức hiện về kiến cho cháu cảm thấy vô cùng nghẹn ngào. Tác giả phải thốt lên rằng “ôi kỳ diệu và thiêng liêng bếp lửa” để thể hiện sự kỳ diệu của bếp lửa, của tình thân gắn bó giữa bà và cháu.

Qua khổ thơ này ta biết được tác giả Bằng Việt vô cùng trân trọng những ngày tháng được sống cùng bà, bên bếp lửa ấp áp yêu thương, bên tình cảm gia đình nồng ấm, trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh đói khổ.

Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói
Năm ấy là năm đói mòn đói mỏi
Bố đi đánh xe khô rạc ngựa gầy
Chỉ nhớ khói hun nhèm mắt cháu
Nghĩ lại bây giờ sống mũi còn cay

Trong khổ thơ này tác giả đã tái hiện lại tuổi thơ khốn khổ của mình cùng với bà thân thương. Mùi bếp lửa như một thứ mùi thân thuộc, như kỷ niệm gắn bó máu thịt mà khi đi xa con người vẫn mang theo trong ký ức của mình như một phần tâm hồn về nơi quê hương yêu dấu.

Hình ảnh những người thân của tác giả hiện lên lầm lũi, thể hiện sự tàn khốc của chiến tranh nghèo khổ. Thông qua những câu thơ này tác giả muốn tố cáo tội ác của chiến tranh đã làm cho những người dân Việt Nam khốn khổ biết bao gia đình phải ly tan.

bếp lửa
bếp lửa

Một tuổi thơ nhọc nhằn cay đắng, hoen mùi khói bếp nhưng lại gợi nhớ trong tim tác giả những điều gắn bó diệu kỳ về kỷ niệm ngọt ngào giữa bà và cháu

Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửa
Tu hú kêu trên những cánh đồng xa
Khi tu hú kêu bà còn nhớ không bà
Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế
Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế

Thời gian đằng đẵng không gian mênh mông, thể hiện những khó nhọc cay đắng của người cháu nhỏ khi sống quãng thời gian tuổi thơ nghèo khổ bên bà, cho bố mẹ đi chiến đấu ở phương xa.
Tiếng tu hú kêu gợi lên những kỷ niệm da diết khôn nguôi khiến cho bài thơ trở nên hoang hoải, cô liêu nỗi nhớ trong lòng tác giả càng được nhân cao lên gấp bội.

Mẹ cùng cha công tác bận không về
Cháu ở cùng bà bà bảo cháu nghe
Bà dạy cháu làm bà chăm cháu học
Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc
Tu hú ơi chẳng đến ở cùng bà
Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa

Khổ thơ gây được nhiều tình cảm xúc động cho người đọc thể hiện tình cảm đã bị kìm nén bấy lâu nay òa lên nức nở. Tác giả nhớ những kỷ niệm gắn bó bên người bà thân thương được bà dạy cho làm rất nhiều việc, từ học chữ, được bà chăm sóc dạy cho mọi việc. Tiếng tu hú kêu da diết mênh mông gợi cho con người những kỷ niệm đau thương nhức nhối,

Tình cảm bà cháu khiến cho bài thơ trở nên chậm lại rưng rưng dòng lệ. Lúc này đất nước chúng ta chìm trong đạn bom nhưng người bà vẫn luôn tìm cách che chở cho người cháu nhỏ thân yêu của mình được an giấc

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh
Bố ở chiến khu bố còn việc bố
Mày có viết thư chớ kể này kể nọ
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên

Đức hy sinh, tính kiên cường của người mẹ Việt Nam anh hùng có trong ý chí vững vàng của bà dù gia đình gặp chuyện không vui bị giặc đốt làng cháy nhà cháy cửa, nhưng bà vẫn không muốn những người phương xa đang ngày đêm lo đánh giặc phải suy nghĩ về gia đình.

Hình ảnh bà trong khổ thơ này thể hiện sự kiên cường hy sinh cho gia đình cho tổ quốc. Những lời dặn của bà bảo cháu viết thư cho bố không được kể việc nhà sợ người phương xa nao núng không chắc tay súng, thể hiện sự kiên trung của người mẹ anh hùng.

Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng’
Nhóm yêu thương khoai sắn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo sẽ chung đôi

Điệp từ bếp lửa được tác giả chuyển thành ngọn lửa thể hiện cho niềm tin mãnh liệt của bà và cháu, trong cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc. Ngọn lửa chính là niềm tin hy vọng của bà, của cháu của biết bao người dân Việt Nam yêu nước khác

Giờ cháu đã đi xa, có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở
Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa

Khổ thơ này thể hiện sự trưởng thành của người cháu, thể hiện tình cảm của người cháu khi giờ đã đi xa muôn nơi nhận được nhiều tình yêu của người dân vùng miền khác.

Nhưng người cháu không quên được tình cảm ấm áp bà cháu thủa nào, không quên hình ảnh bếp lửa ấp áp của thời ký ức

Bài thơ bếp lửa thể hiện tình cảm bà cháu ấm áp, thể hiện nỗi nhớ của tác giả khi nghĩ về bà và bếp lửa thân thương của dân tộc mình.

Các em có thể xem nhiều bài văn mẫu hay trong chương trình lớp 9 tại đây:

Văn mẫu lớp 9

Bài viết liên quan